Bir şehrin sesleri, orada sürdürülen hayatın izlerini taşır. Sokakların uğultusu, satıcıların çağrıları, taşıtların gürültüsü, müzikler, konuşmalar ve sessizlikler, kentin kendine özgü işitsel dünyasını oluşturur. Ses çalışmaları, bu dünyayı seslerin kaynakları, mekân içindeki dağılımları ve dinleme deneyimleri üzerinden araştırırken seslerin toplumsal, kültürel ve politik anlamlarını da sorgular. Edebiyat metinleri ise seslerin nasıl temsil edildiğini, karakterlerin seslerle kurduğu ilişkileri ve işitsel deneyimin anlatının kuruluşundaki rolünü inceleme imkânı sunar. Bir romanın ses haritasını çıkarmak, seslerin mekân, hafıza, kimlik ve toplumsal ilişkilerle kurduğu bağları açığa çıkarmanın yollarından biridir.

Bu atölyede Orhan Pamuk’un Kafamda Bir Tuhaflık romanını ses çalışmaları perspektifinden okuyarak İstanbul’un edebî ses haritasını çıkaracağız. Yakın okuma ve söylem analizinden hareketle romandaki sesleri kaynaklarına, işitsel özelliklerine, zaman ve mekânlarına göre sınıflandıracak; seslerin anlatıcı ve karakterler tarafından nasıl algılandığını ve temsil edildiğini inceleyeceğiz. Mevlut’un “Bozaaa!” nidasını merkeze alarak Beyoğlu’nun eğlence mekânlarından Feriköy’ün sessiz yokuşlarına, Fatih’in köpeklerle dolu sokaklarına uzanan işitsel coğrafyayı araştıracağız. Yükselen apartmanların ve televizyon gürültüsünün işitme koşullarını nasıl değiştirdiğini, sokak satıcısının sesinin hangi durumlarda geçim aracına, nostaljik bir işarete ya da eğlencelik bir gösteriye dönüştüğünü tartışacağız. Mevlut’un şehre seslenirken kendi iç dünyasına da yönelmesi üzerinden sesin hafıza, hayal gücü ve aidiyetle ilişkisini ele alacağız. Böylece romanın işitsel peyzajının İstanbul’un kentsel dönüşümünü, toplumsal ilişkilerini ve bireyin şehirle kurduğu bağı nasıl anlamlandırdığını inceleyeceğiz.