Ritüelden Sahneye/ İran’ın Geleneksel Gösteri Dünyasına Giriş

Ritüelden Sahneye/ İran’ın Geleneksel Gösteri Dünyasına Giriş

4-25 Aralık 2026
Cuma saat: 19:30 – 21:30
Süre: 4 hafta

6.600₺

6.600₺

Bu atölye için satış süreci tamamlanmıştır.

Atölye zoom üzerinden online yapılacaktır. 1 hafta süreli olarak ders kaydı paylaşılmaktadır.

Doğu’nun en zengin ve köklü sahne sanatları geleneklerinden birine sahip olan İran tiyatrosu; mitolojik kökenlerinden halk komedilerine, UNESCO Dünya Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde yer alan ritüel ve anlatı biçimlerinden kukla sanatına kadar geniş bir çeşitliliğe sahiptir. Türkiye ile İran arasındaki derin tarihsel ve kültürel bağlara rağmen, İran’ın bu çok katmanlı gösteri dünyası akademik ve sanatsal çevrelerde henüz bütünsel olarak yeterince tanıtılmamıştır.

Bu dört oturumluk seminer programı, eğitmen Mojgan Dolatabadi’nin yüksek lisans ve Karşılaştırmalı Edebiyat doktora çalışmaları kapsamındaki saha araştırmalarına dayanmaktadır. Program; İran tiyatrosunun yalnızca dini veya ritüelistik boyutlarını (Ta‘ziye) değil; trajedi, destan, mizah, doğaçlama ve geleneksel kukla gibi tüm biçimsel zenginliğini kapsar.

Görsel belgeler, tarihsel fotoğraflar ve nadir arşiv/çağdaş gösteri kayıtları eşliğinde gerçekleştirilecek bu çalışma, katılımcılara İran’ın gizemli ve çok katmanlı gösteri dünyasına sağlam bir giriş imkânı sunar.

Program
1.Hafta:İran Gösterisinin Kökenleri: Ritüel, Mit ve Siyâvuş
  •  Ritüel ile gösteri arasındaki ilişki ve kavramsal çerçeve
  • İran’da gösteri sanatlarının eski kültürel kökleri
  • Siyâvuş miti ve Siyâvuş Yası (Sûg-ı Siyâvuş)
  • Yas, toplumsal hafıza ve yeniden doğuş simgeciliği
  • Ritüelden tiyatral gösteriye geçiş evreleri

2.Hafta:Ta‘ziye: Ritüel Tiyatrosu ve Sahne Dili
  • UNESCO Kültürel Mirası olarak Ta‘ziye’nin doğuşu ve tarihsel gelişimi
  • Ta‘ziye’nin dramatik yapısı, mekân kullanımı ve anlatım dili
  • Muvâfık-hân (iyi karakterler) ve Muhâlif-hân (kötü karakterler) dramaturgisi
  • Renk sembolizmi, kostüm, müzik ve nesnelerin tiyatral anlamı
  • Oyuncu-seyirci ilişkisi ve katarsis / ortak yas deneyimi
3. Hafta:Naqqâlî ve Perdehânî: Söz, Beden ve Resim
  • UNESCO Kültürel Mirası olarak İran sözlü anlatı geleneği
  • Naqqâl’ın sahnedeki beden dili, jestleri ve ses kullanımı
  • Şehnâme anlatılarının dramatizasyonu ve rol değiştirme teknikleri
  • Perdehânî: Görsel tablo (perde) ile sözlü anlatının sentezi

4. Hafta:Halk Tiyatrosu ve Kukla: Rûhavzî, Siyah-Bâzî ve Hayme-Şeb-Bâzî
  • İran halk tiyatrosunda mizah, doğaçlama ve toplumsal eleştiri
  • Rûhavzî gösteri alanı ve yapısı
  • “Siyah” tipi ile Hâcî/Efendi arasındaki ilişki (Anadolu Ortaoyunu ve Karagöz gelenekleriyle karşılaştırmalı bakış)
  • Hayme-şeb-bâzî (İran geleneksel kukla tiyatrosu) ve Mobârak karakterinin işlevi
mujgan
Mojgan Dolatabadi
1973 yılında Tahran, İran’da doğdu. Lise döneminin İran da bitirdikten sonra eğitimini sürdürmek için İstanbul’a geldi. Türkçe diplomasını İstanbul Üniversitesi Yabancı Dil Enstitüsü’nden aldıktan sonra aynı üniversitenin Hukuk fakültesine eğitimini başladı. 1996 yılında eğitimine ara vererek İran’a geri döndü. İran’da Kültür ve Sanat Yönetimi ile Gazetecilik bölümlerinden mezun oldu. 13 yıl boyunca tekstil sektöründe olan bir Türk firması için hukuk danışmanı ve ticari yönetim kademelerinde çalışmasını sürdürdü. Değişik dallarda ve pek çok resmi ve devlet kurumları toplantılarında ve çeşitli organizasyonlarda yazılı ve sözlü çevirmenlik işlerini üstlendiği yanı sıra IRAN Antropoloji Kurumu için Türkiye’nin kültürü ile ilgili çalışmalar yaptı ve çeşitli akademik makaleler çevirdi. 2011 yıllından beri edebi çeviriler üzerinde çalışmalarını yoğunlaştırmaktadır. 2018 yılında çevirdiği eserler Tahran Yunus Emre Enstitüsünün düzenlediği edebi çeviri ödülünü layık görüldü. Şimdi İstanbul’da yaşmakta ve Sanat Yönetimi bölümünde Yüksek lisans tezini Iran geneleksel tiyatro ve ritüeller üzerine yazdı. Karşılaştırmalı Edebiyat Doktora Öğrencisi. Çevirdiği Eserlerin Listesi: Türkçeden Farsçaya •⁠ ⁠Aziz Nesin/ Şiir Seçkisi •⁠ ⁠Burhan Sönmez / İstanbul İstanbul •⁠ ⁠Ayfer Tunç / Aziz Bey Hadisesi •⁠ ⁠Nazım Hikmet / Sevdalı Bulut •⁠ ⁠Feridun Oral / 15 adet Çocuk kitabı •⁠ ⁠Hasan Erkek / Yaşasın Barış •⁠ ⁠Sermin Yaşar / Dedemin Bakkalı •⁠ ⁠Burhan Sönmez / Labirent •⁠ ⁠Ahmet Hamdı Tanpınar / Huzur /Yayımlanmak Üzere •⁠ ⁠Yaşar Kemal/ Kalemler/Bugünlerde Bahar İndi/Yayımlanmak Üzere Farsçadan Türkçeye •⁠ ⁠Mahsa Mohebali / Aşkı Dipnotlarda Yaşamak •⁠ ⁠Bozorg Alavi / Gözleri •⁠ ⁠Samet Behrangi / Küçük Kara Balık/ Sevda Masalı / Tarhun / Bir Şeftali Bin Şeftali / Çıngıraklı Deve •⁠ ⁠Varlık Dergisinde yayımlanan 2 kısa öykü •⁠ ⁠Hayyam Teraneleri / Sadık Hidayet / Yayımlanmak Üzere

6.600₺

Kategoriler:
Diğer Atölyeler